‘Type design moves at the pace of the most conservative reader’, schreef Stanley Morison in zijn bekende First principles of typography (1929). Hoewel veel letterontwerpers het hier niet mee eens zullen zijn, is het opvallend dat de vorm van het Westerse alfabet al zo’n half millennium niet meer gewijzigd is. Voor de vorm van het boek geldt dit in nog veel sterkere mate: sinds de ontwikkeling van de codex aan het begin van onze jaartelling, is de vorm van het Westerse boek niet essentieel veranderd. Het lijkt er kortom op dat het boek is uitontwikkeld.
Toch zijn er steeds weer vormgevers die experimenteren met de vorm van het boek. Een intrigerende ontwerper die dit al jaren met veel overgave doet, is Irma Boom. Sinds zij zich in 1991 in Amsterdam vestigde als zelfstandig ontwerper, heeft zij naam gemaakt met vele spraakmakende en spectaculaire boekontwerpen. Haar prachtige ontwerpen nodigen vaak uit tot niet-lineair lezen. Haar boeken zijn meer dan slechts tekstdragers: het zijn objecten die onlosmakelijk met hun inhoud verbonden zijn en de lezer uitdagen met prikkelende visies op onze leefwereld.
Verzamelaars van haar werk hebben nu de beschikking over een handig hulpmiddel. Naar aanleiding van een tentoonstelling verscheen onlangs een overzicht van haar werk, uiteraard in de vorm van een door haar zelf vormgegeven boek. Dit is opvallend klein (5 cm hoog) en opvallend goed leesbaar. Het bevat een inleiding van Mathieu Lommen en vele illustraties van Booms werk met hier en daar begeleidende teksten. Het binnenwerk is gedrukt te Amstelveen bij Lenoirschuring, de drukkers die prikkelende uitdagingen blijkbaar niet uit de weg gaan. Het resultaat is een verleidelijk boekje, dat aanspoort alle afgebeelde boeken direct aan te schaffen.
